Ortaklığın giderilmesi davaları, bir taşınır ya da taşınmaz maldaki elbirliği ya da paylı mülkiyet halinin sonlandırılması amacıyla açılan bir dava türüdür.
Örneğin, bir arsanın 10 hissedarının bulunması durumunda hissedarlardan birisi tarafından ortaklığın giderilmesi davası açılarak arsadaki ortaklığın aynen taksim ya da satış suretiyle sonlandırılması mahkemeden istenebilir.
Açılan ortaklığın giderilmesi davası sonucunda davanın kabulü halinde; mahkemece aynen taksim ya da kat mülkiyeti kurulmak suretiyle ortaklığın giderilmesinin mümkün olmaması durumunda satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar verilecektir.
Peki satış sadece hissedarlar arasında yapılabilir mi?
Kanuni şartları bulunuyorsa, evet. Kamuoyunda 12. Yargı Paketi olarak bilinen düzenlemeler kapsamında İcra ve İflas Kanunu’nun 114. maddesinde bazı değişiklikler yapılmıştır.
İİK m.114/2 uyarınca; “…Tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri ve mirasçılar dışında üçüncü kişilerin mülkiyet hakkının bulunmadığı taşınmazlar bakımından ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmesi hâlinde yapılacak açık artırmalarda birinci artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılır. Sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak bu artırma usulü bir defaya mahsus olmak üzere uygulanır.” denilmektedir.
Buna göre ortaklığın giderilmesi davasının konusu olan mal; tüm maliklerin miras yoluyla edindikleri bir taşınmaz ise, satış için yapılacak olan ilk artırma sadece mirasçılar arasında yapılacaktır. Burada özellikle belirtilmesi gereken husus, söz konusu kanun değişikliğinin kapsamı sadece miras yoluyla edinilen ve tüm ortakları mirasçılar olan taşınmazlar ile sınırlıdır.
Miras yoluyla edinilmeyen ya da hissedarları arasında mirasçılar dışındaki kişiler de olan bir taşınmaz hakkında gerçekleşecek olan açık artırmanın sadece hissedarlar arasında yapılabilmesi için tüm hissedarların rızası gerekmektedir. Hissedarlardan birisinin dahi kabul etmemesi durumunda açık artırma herkese açık şekilde gerçekleştirilecektir.
İcra ve İflas Kanunu’nun 114. maddesinin 7.fıkrasının 8 numaralı bendi gereğince, mirasçılar arasında gerçekleştirilecek olan 1. artırmada verilecek tekliflerin taşınmazın muhammen bedelinin yüzde yüzü ile satış masraflarını geçmesi gerekmektedir. 1. artırmada satışın gerçekleşmemesi durumunda yapılacak olan 2. artırma herkese açık olarak yapılacaktır. 2. artırmada verilecek tekliflerin taşınmazın muhammen bedelinin yüzde ellisi (rüçhanlı alacaklar varsa ve bu alacakların toplamı muhammen bedelin yüzde ellisinden fazlaysa bu miktar dikkate alınır.) ile satış masraflarından fazla olması gerekmektedir.
Diğer açık artırmalarda verilecek tekliflerin (1. ve 2. artırmada dahil olmak üzere) ise taşınmazın muhammen bedelinin yüzde ellisi (rüçhanlı alacaklar varsa ve bu alacakların toplamı muhammen bedelin yüzde ellisinden fazlaysa bu miktar dikkate alınır.) ile satış masraflarından fazla olması gerekmektedir.
12. Yargı Paketindeki düzenlemeler ile miras kalan taşınmazların, mirasçılar arasındaki anlaşmazlıklar sonucunda ortaklığın giderilmesi davasına konu edilmesi halinde taşınmazların öncelikle mirasçılara satışının yapılabilmesine imkan sağlanmıştır. Kanaatimizce söz konusu kanuni düzenlemeler faydalı olmuştur.
Av. Oktay Altunkaya
