Genellikle maliklerin başvurusu ile başlayan riskli yapı tespit sürecinde, ilgili lisanslı kurum tarafından hazırlanan raporda yapının riskli yapı niteliğinde olduğu belirtilmişse bu durumda süreç şu şekilde ilerleyecektir:
6306 sayılı Kanun m.3/2 uyarınca riskli yapı tespitinin ardından ilgili idare tarafından en geç 10 iş günü içerisinde ilgili Tapu Müdürlüğüne riskli yapı bildiriminde bulunulur ve tapu kütüğünün beyanlar hanesine riskli yapı kaydının eklenmesi istenir.
Ayrıca riskli yapı tespitine ilişkin ilgili idare tarafından düzenlenen tutanak binaya asılır, maliklere e-devlet aracılığıyla bildirimde bulunulur ve muhtarlıkta 15 gün süre ilan edilir. Muhtarlıkta yapılan ilanın son günü itibariyle ilgililere riskli yapı tespitine ilişkin karar tebliğ edilmiş sayılır.
Riskli Yapı Tespiti Kararına Karşı İtiraz Yolu ve Süresi
Riskli yapı tespitine ilişkin kararın maliklere tebliğ edilmesinin ardından 6306 sayılı Kanun’un birinci fıkrası gereğince malikler veya yasal temsilcileri tarafından riskli yapı tespitine 15 gün içerisinde itiraz edilebilir.
Riskli Yapı Tespiti Kararına Karşı İtiraz Nereye Yapılır?
Riskli yapı tespitine ilişkin itirazlar ilgili Kentsel Dönüşüm Müdürlüğüne veya yetki devri söz konusuysa ilgili belediyeye yapılacaktır.
Maliklerce yapılan itirazlar, üniversitelerce ilgili meslek disiplini öğretim üyeleri arasından görevlendirilecek dört ve Bakanlıkta/Başkanlıkta görevli üç kişinin iştiraki ile oluşturulan teknik heyetler tarafından incelenip karara bağlanacaktır.
Riskli Yapı Tespitine İtiraz Dilekçesinde İtiraz Sebeplerinin Belirtilmesi Zorunlu Mudur?
Malikler ya da kanuni temsilcileri tarafından yapılan itirazlar açık, ayrıntılı ve gerekçeli şekilde bir dilekçe ile yapılmalıdır. İtiraz nedenlerinin belirtilmesi itirazı inceleyen heyetin vereceği kararda etkili olacaktır. Ancak itiraz dilekçesinde herhangi bir itiraz nedeni belirtilmese dahi itirazı inceleyecek olan heyet bütün hususları inceleyerek karar verecektir.
Riskli Yapı Tespitine Karşı İdareye Yapılan İtiraz Sonucunda Verilecek Karar
Maliklerce yapılan itirazın ilgili idare tarafından kabul edilmesi durumunda riskli yapı statüsü ve sonuçları ortadan kalkacaktır. Ancak idare tarafından itirazın reddedilmesi durumunda yapı hakkındaki riskli yapı tespitine ilişkin karar kesinleşecektir.
Riskli yapı tespitine ilişkin kararın kesinleşmesi ile birlikte idare tarafından ilgililere yapıyı tahliye etmeleri ve yıkımını gerçekleştirmeleri 90 günden fazla olmamak üzere süre verilir. Verilen süre içerisinde binanın tahliye edilmesi ve yıkılması gerekmektedir. Somut olayda şartları mevcutsa malikler tarafından yapının güçlendirilmesi yolu da tercih edilebilir.
Riskli Yapı Tespitine Karşı İptal Davası Açılması
Riskli yapı tespitine ilişkin karara itiraz edilmişse itirazın reddine ilişkin kararın, itiraz edilmemişse riskli yapı tespitine ilişkin kararın tebliğinin ardından iptal davası açılabilir.
Dava Açma Süresi Nedir?
Riskli yapı tespitine ilişkin kararın tebliğinden itibaren 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde iptal davası açılmalıdır.
Riskli Yapı Tespitinin İptali Davasını Kimler Açabilir?
Riskli yapı tespitine ilişkin karara karşı iptal davasını 6306 sayılı Kanun m.3/1 gereğince malikler veya kanuni temsilcileri açabilir. Kiracı veya sınırlı aynı hak sahiplerinin riskli yapı tespitine ilişkin karara karşı iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır.
Riskli Yapı Tespitinin İptali Davasında Yetkili Mahkeme Neresidir?
Riskli yapı tespitine ilişkin karara karşı iptal davası taşınmazın bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır. Örneğin Ankara ili Çankaya ilçesindeki bir bina hakkındaki riskli yapı tespitine ilişkin iptal davası Ankara İdare Mahkemelerinde açılacaktır.
Riskli Yapı Tespitine Açılan İptal Davasında Yürütmenin Durdurulması Talebi
Riskli yapı tespitine ilişkin karara karşı iptal davası açılması tek başına idarenin yapı hakkındaki tahliye ve yıkım işlemlerini durdurmayacaktır. Bu nedenle açılacak olan iptal davasında İYUK m.27 kapsamında yürütmenin durdurulması talep edilmelidir. İdari işlemin uygulanması durumunda telafisi güç veya imkânsız zararların doğacak olması ve idari işlemin açıkça hukuka aykırı olması şartlarının somut olayda birlikte bulunması durumunda Mahkemece yürütmenin durdurulması kararı verilebilecektir.
Riskli Yapı Tespitinin İptali Davasında Karar
Riskli yapı tespitine ilişkin açılacak olan iptal davasında, taraflarca sunulan deliller ve Mahkemece resen yaptırılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda, dava konusu edilen yapı hakkında verilen riskli yapı kararının hukuka uygun olup olmadığı denetlenecek ve yargılama sonucunda bir karar verilecektir.
Mahkemece riskli yapı tespitine ilişkin kararın iptaline karar verilmesi durumunda, dava konusu bina hakkındaki riskli yapı statüsü sona erecektir. Riskli yapı tespitine ilişkin kısıtlamalar ve hukuki sonuçlar ortadan kalkacaktır.
İdare mahkemesi tarafından iptal davasının reddine karar verilmesi durumunda ise idarenin riskli yapı tespitine ilişkin kararı haklı bulunmuş olacak ve riskli yapının sonuçları ile ilgili 6306 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaya devam edecektir.
Av. Oktay Altunkaya
